Türkiye’de sosyal güvence kapsamına girmeyi bekleyen milyonlarca ev kadını açısından dikkat çeken bir düzenleme Meclis gündemine taşındı. 40 maddeden oluşan kanun teklifinde, ev içinde karşılıksız sürdürülen emeğin sosyal güvence kapsamına alınmasına yönelik çeşitli düzenlemeler yer alıyor.
Teklif yalnızca emeklilik hakkıyla sınırlı kalmıyor. Ev kadınlarının sağlık hizmetlerinden yararlanması, geçmiş dönemlerdeki çalışmaların borçlanılabilmesi ve ev hizmetlerinde çalışanların iş güvencesinin artırılması da düzenlemenin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
EVDEKİ EMEK SİGORTA KAPSAMINA ALINABİLİR
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, TÜİK’in 2025 Zaman Kullanımı Araştırması kadınların ev işleri ve bakım faaliyetlerine erkeklerden çok daha fazla zaman ayırdığını ortaya koyuyor.
Kanun teklifinde, ev işleri ve bakım faaliyetlerinin sosyal güvence sistemi içinde değerlendirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda ev kadınlarının 4/b yani Bağ-Kur statüsünde sigortalı olması ve primlerinin belirli bölümünün Hazine tarafından karşılanması öngörülüyor.
5 YAŞINDA EMEKLİLİK GÜNDEMDE
Teklifte öne çıkan başlıklardan biri de emeklilik şartları. Düzenlemenin yasalaşması durumunda ev kadınlarına 55 yaşında emeklilik imkanı sağlanması planlanıyor.
Ayrıca geçmiş yıllarda sigortasız geçirilen dönemler için borçlanma hakkı getirilmesi de teklifin dikkat çeken maddeleri arasında yer alıyor. Böylece belirli şartları karşılayan kadınların geçmiş dönemleri emeklilik hesabında değerlendirebilmesinin önü açılabilecek.
Emekli aylığı bağlama oranının yüzde 90’a kadar çıkarılması, çalışamayacak duruma gelen ev emekçileri için ise yüzde 70 ila 80 arasında değişen oranlarda malullük aylığı bağlanması da teklif kapsamında yer alıyor.
ÜCRETSİZ SAĞLIK HİZMETİ İMKANI
Düzenlemede sağlık güvencesine ilişkin de önemli maddeler bulunuyor. Ev kadınlarının yanı sıra ailelerinin de Genel Sağlık Sigortası kapsamında herhangi bir ödeme yapmadan sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi hedefleniyor.
EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARA YENİ HAKLAR
Kanun teklifi, başkasının evinde temizlik, bakım veya benzeri işlerde çalışan kadınları da kapsıyor.
İş Kanunu kapsamında ev hizmetlerinde çalışanlara yönelik mevcut istisnanın kaldırılması ve bu kişilerin tam iş güvencesine alınması öngörülüyor. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde kıdem tazminatı ve yıllık izin gibi hakların kapsamı genişleyebilecek.
Ayrıca 30 günü aşan ev hizmetlerinde yazılı sözleşme zorunluluğu getirilmesi, mobbing, taciz ve şiddete karşı çalışanların korunması ve riskli işlerde koruyucu ekipman sağlanması da teklifin maddeleri arasında bulunuyor.
