Büyükşehirlerde toplu taşımanın en önemli unsurlarından biri olan minibüs hatlarında, araçların kalkış saatlerini ve yolcu düzenini sağlayan kahyaların (değnekçilerin) özlük haklarıyla ilgili yargıdan kritik bir karar çıktı.
15 Yıllık Kahya Mahkemenin Yolunu Tuttu
Şehir içi bir minibüs durağında 15 yıl boyunca kahyalık yapan T.K., mesai ücretleri ve yıllık izin haklarının ödenmediğini, hak ettiği alacaklarını alamadığı gerekçesiyle iş sözleşmesini feshederek durak yönetimi aleyhine dava açtı. Davacı kahya; kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra fazla çalışma, ulusal bayram/genel tatil ücretleri ve yıllık izin alacaklarının davalıdan tahsil edilmesini talep etti.
Davalı taraf ise kahyanın durak tüzel kişiliğinin bir personeli olmadığını, hattaki minibüs esnafı tarafından seçildiğini ve geçimini şoförlerin günlük olarak verdiği paralardan sağladığını belirterek davanın reddini istedi.
İş Mahkemesi "Tazminat Ödensin" Dedi, Üst Mahkeme Bozdu
Davaya bakan İş Mahkemesi, kahyanın iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kanaatine vararak kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının ödenmesi yönünde karar verdi.
Ancak karara yapılan itiraz üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne (BAM) taşındı. İncelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesi, tanık ifadelerinde kahyanın ödemelerini durak yönetiminden değil, hatt çalışan şoförlerden tek tek ve ayrı ayrı aldığının açıkça belirtildiğine dikkat çekti. Kararda, davacı ile durak yönetimi arasında bir hizmet sözleşmesi kurulmadığı, işveren sıfatının durakta faaliyet gösteren münferit araç sahiplerine ait olduğu vurgulanarak dava "pasif husumet yokluğu" nedeniyle usulden reddedildi.
Yargıtay Son Noktayı Koydu: Emsal Niteliğinde Karar
BAM’ın reddetme kararının temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin gündemine geldi. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını hukuka uygun bularak onadı.
Oy birliğiyle alınan bu emsal kararla birlikte; resmi bir iş akdi bulunmayan, durağa bağlı olmaksızın hat esnafının verdiği günlük veya bahşiş usulü paralarla çalışan kahyaların (değnekçilerin), durak yönetimlerinden kıdem tazminatı ve diğer işçilik haklarını talep edemeyeceği kesinleşmiş oldu.
