Uzmanlara göre yaşananlar “istisna” değil, aksine ülke genelinde defalarca tekrarlanan bir tablo.
Bu dosyada, Türkiye’de benzer kazı çalışmaları sırasında yaşanan çökme, göçük ve altyapı faciaları karşılaştırmalı olarak ele alındı.
İstanbul – Kağıthane (2023)
Derin kazı çalışması sırasında yol aniden çöktü, çevredeki binalar tahliye edildi. Olay sonrası yapılan teknik incelemede yetersiz iksa sistemi ve zemin suyu kontrolünün sağlanmaması öne çıktı. Çevre esnaf aylarca kapalı kaldı, davalar açıldı.
Ortak nokta Derin kazı, Geç başlanan fore kazık uygulaması, Trafik ve ticaretin durması
İzmir – Bayraklı (2020)
Bir inşaat kazısında istinat duvarı çöktü, yan parseldeki bina ağır hasar aldı. Bilirkişi raporları, kazı derinliğine rağmen önleyici mühendislik tedbirlerinin zamanında alınmadığını ortaya koydu.
Ortak nokta, “Önce kaz, sonra önlem al” anlayışı, Zemin etüdünün yetersizliği
Ankara – Çankaya (2021)
Kazı sırasında meydana gelen çökme nedeniyle yol ulaşıma kapatıldı, bölgedeki iş yerlerine günlerce erişim sağlanamadı. Esnafın açtığı tazminat davaları hâlâ sürüyor.
Ortak nokta, Esnaf mağduriyeti, Uzayan kapatma süreci, Ekonomik zarar
Antalya – Muratpaşa (2022)
Derin temel kazısı sırasında gece saatlerinde zemin kayması meydana geldi. Olay “sessiz” atlatıldı ancak raporlara göre çökme riski önceden tespit edilmişti.
Ortak nokta, Risk bilinmesine rağmen kazının sürmesi, Sonradan güçlendirme çalışmaları
Bursa – Nilüfer (2024)
Fore kazık uygulamasına kazıdan sonra geçildi. Yol ve kaldırımda deformasyon oluştu, vatandaşlar günlerce tedirginlik yaşadı.
Ortak nokta, Fore kazığın “son çare” gibi uygulanması, Kamu güvenliği tartışması
Uzmanlar uyarıyor: Senaryo değişmiyor
İnşaat mühendisleri ve şehir plancıları, bu olayların ortak bir zincire sahip olduğuna dikkat çekiyor:
Önce derin kazı
Zemin davranışı yeterince analiz edilmeden ilerleme
Risk ortaya çıkınca önlem alma
Fore kazık ve güçlendirme çalışmalarının geç başlatılması
Bir uzman görüşü şöyle:
“Türkiye’de kazı faciaları sürpriz değil. Aynı mühendislik hataları farklı şehirlerde tekrar ediyor.”
Kuşadası olayı bu zincirin neresinde?
Gazi Beğendi Bulvarı’ndaki çökme, uzmanlara göre yukarıdaki örneklerle birebir benzerlik taşıyor. Özellikle, kazı derinliği, trafik aksı üzerinde çalışma, çökme sonrası başlatılan dolgu uygulamaları daha önce yaşanan olaylarla aynı çizgide değerlendiriliyor.
Türkiye’de kazı kaynaklı çökme olayları artık lokal bir sorun değil, yapısal bir problem olarak görülüyor. Kuşadası’nda yaşananlar ise bu uzun listenin son halkası olarak kayda geçti.
