13 Ağustos'ta yürürlüğe giren tüzükle otomobillerde geri dönüştürülmüş malzeme kullanımının artırılması ve hurda araçların AB dışına gönderilmesine yönelik kuralların sıkılaştırılması hedefleniyor.

Türkiye'de de uzun süredir hurda araç teşviki beklentisi gündemde. Geçmiş yıllarda eski araçlarını hurdaya ayıran vatandaşlara yeni otomobil alımlarında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) avantajı sağlanmıştı. Bu uygulamalarla trafikte bulunan yaşlı araçların yenilenmesi ve çevreye verilen zararın azaltılması amaçlanmıştı.

Ancak son yıllarda milyonlarca araç sahibi yeni bir hurda teşviki düzenlemesi beklerken, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne bu konuda çeşitli teklifler sunulmasına rağmen henüz kapsamlı bir uygulama hayata geçirilmedi.

AB'den hurda araçlar için yeni düzenleme

Avrupa Birliği'nin yürürlüğe koyduğu Ömrünü Tamamlamış Araçlar Tüzüğü, otomotiv sektöründe geri dönüşüm oranlarını yükseltmeyi amaçlıyor. Düzenleme kapsamında yeni araçlarda kullanılan plastiklerin belirli bir bölümünün geri dönüştürülmüş malzemeden oluşması zorunlu hale getirilecek.

Buna göre otomobillerde kullanılan plastiğin en az yüzde 15'inin 2032 yılından itibaren geri dönüştürülmüş kaynaklardan karşılanması planlanıyor. Bu oran 2036'da yüzde 25'e çıkarılacak.

Çelik ve alüminyum gibi otomotiv sektöründe yoğun kullanılan hammaddeler için de ilerleyen süreçte geri dönüştürülmüş içerik hedefleri uygulanacak.

Hurda araçların ihracatına da kısıtlama geliyor

Yeni tüzükte hurda araçların AB dışına gönderilmesiyle ilgili önemli bir düzenleme de bulunuyor.

2031 yılının ortasından itibaren AB dışına yalnızca yeniden kullanılabilir ve trafiğe çıkmaya uygun araçların ihraç edilmesine izin verilmesi öngörülüyor. Böylece kullanım ömrünü tamamlamış araçların ikinci el otomobil olarak başka ülkelere gönderilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Bu düzenleme, Türkiye gibi Avrupa'dan önemli miktarda ikinci el araç alan ülkeler açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Her yıl milyonlarca araç hurdaya ayrılıyor

AB ülkelerinde her yıl yaklaşık 10-12 milyon araç kullanım ömrünü tamamlıyor. Yeni düzenlemeyle bu araçların yalnızca hurdaya ayrılması değil, içerdikleri değerli hammaddelerin yeniden ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.

Özellikle alüminyum, bakır ve nadir toprak elementleri gibi kritik hammaddelerin geri kazanımının artırılması planlanıyor.

Türkiye'de ise hurda araç teşviki konusu gündemdeki yerini koruyor. Önümüzdeki dönemde Avrupa'daki düzenlemeye benzer adımların Türkiye'de de gündeme gelip gelmeyeceği merak ediliyor.